Fuglinn í fjörunni - uppskrift

Í sokkana notaði ég Basak sem er blanda af ull og akríl og sokkaprjóna nr. 3,5. Stærðin er 8-10 ára.

Fitjaðu upp  42 lykkjur, tengdu í hring og prjónaðu 10 umf stroff, 1 slétt og ein brugðin til skiptis. Þegar stroffi er lokið prjónar þú eina umf með strofflit og eykur út um 3 lykkjur.

Prjónaðu nú eftir munstri. Athugaðu að þú þarft að lesa myndina ofan frá til að fuglinn snúi rétt á sokknum. Þegar þessu munstri lýkur slítur þú böndin og passar að hafa endana nógu langa til að geta gengið frá þeim.

 


Nú er komið að hælnum. Skiptu lykkjunum þannig að þú sért með 23 lykkjur fyrir hælinn og 22 á ristinni. Athugaðu að samskeytin á sokknum eiga að vera aftan á honum. Nú prjónar þú hælbakið fram og til baka, slétt á réttunni og brugðið á röngunni. Taktu fyrstu lykkjuna alltaf óprjónaða. Þú prjónar 20 umferðir (10 á réttu og 10 á röngu). Það er einnig hægt að taka aðrahverja lykkju óprjónaða í annarri umferðinni til að gera hælinn sterkari. Sokkarnir á myndinni eru með hæl þar sem þetta er gert.

Nú er komið að úrtökunni á hælnum.

Þú prjónar áfram fram og til baka, slétt á réttunni og brugðið á röngunni. Óprjónaðar lykkjur á að taka fram af með því að stinga prjóninum í lykkjuna frá hægri til vinstri (eins og brugðið). Þegar tvær lykkjur eru prjónaðar saman sléttar til vinstri á að taka tvær lykkur af prjóninum, eina í einu og prjóna þær svo saman aftan í (ssk  sjá myndband).

21. umf. (Ranga) Taktu eina lykkju óprjónaða, prjónaðu 11 lykkjur brugðið, 2 brugðnar sama og að lokum 1 brugðna lykkju (8 lykkjur eru eftir á prjóninum). Snúðu við.

22.umf: (Rétta) Taktu 1 lykkju óprjónaða af prjóninum með bandið fyrir aftan. Prjónaðu 2 sléttar lykkjur, tvær sléttar saman til vinstri (SSK), 1 slétt. (8 lykkjur eru eftir á prjóninum). Snúðu við.

Hér eftir prjónar þú alltaf svona: 1 lykkja óprjónuð, prjónað þar til  1 lykkja er eftir að vikinu (staðnum sem þú snerir við á), prjónar þá 2 lykkjur saman, svo eina lykkju og snýrð við. Mundu að það er slétt prjón á réttu og brugðið á röngu. Prjónaðu svona, fram og til baka þar til þú hefur prjónað saman út í enda báðum megin og engin lykkja er eftir þegar úrtöku lýkur. Nú ættu að vera 13 lykkjur á prjóninum. 

 



Nú er hælprjóni lokið og komið að því að prjóna aftur í hring. Prjónaðu 10 lykkjur upp af jaðrinum/kantinum á hælnum, 22 lykkjur af rist og prjónaðu upp aðrar 10 af hinum jaðri hælsins. 

Nú eru 55 lykkjur á prjóninum. Þú prjónar nú eftir munstri og fækkar lykkjum í næstu umferðum með því að prjóna saman 2 lykkjur á mótum ristar og hæls á báðum hliðum. Passaðu að láta halla úrtökunnar vísa að ilinni. Þegar lykkjurnar eru aftur orðnar 45 er úrtökum lokið og þú prjónar áfram að tá.

Nú er komið að tánni. Prjónaðu hana í sama lit og hælinn.Passaðu að lykkjufjöldi sé réttur á prjónum áður en þú byrjar að prjóna hana. Það eiga að vera 11 lykkjur á 1., 2. og 3. prjóni og 12 lykkjur á prjóni 4.

1.umf. Umferðin byrjar á miðju undir ilinni. Prjónaðu slétt út umferðina.

2. umf. Úrtökuumferð:

•    1.prjónn  (byrjun umferðar 11 lykkjur) Prjónaðu þar til 2 lykkjur eru eftir á prjóninum, prjónaðu þær   saman.

•    2.prjónn (12 lykkjur) Prjónaðu 1 lykkju, prjónaðu 2 lykkjur saman til vinstri (SSK), prjónaðu síðan hinar  lykkjur prjónsins.

•    3. prjónn: Endurtaktu prjón 1.

•    4. prjónn: Endurtaktu prjón 2.

3.-4.umf. Slétt prjón án úrtöku.

5.umf. Endurtaktu 2.umf, úrtökuumferðina.

6-7.umf. Slétt prjón án úrtöku 

8.umf.  Endurtaktu 2.umf, úrtökuumferðina.

9.umf. Slétt prjón án úrtöku. 

10.umf og áfram. Hér eftir eru allar umferðir úrtökuumferðir (sjá 2.umf) þar til 6 lykkjur eru eftir á prjónunum. Slíttu þá frá og dragðu þráðinn í gegnum lykkjurnar.

Þegar sokkaprjóninu er lokið er komið að því að sauma gogg á fuglinn og ganga frá endum.

Fuglinn í fjörunni

Nú er röndótt sokkaþema hjá Prjónakistunni og því fannst mér tilvalið að sameina tvennt, prjóna sokka sem eitt barnabarnið mitt bað um og að prjóna röndótt.

Ég ákvað að fitja upp 42 lykkjur og nota prjóna nr. 3,5. Það taldi ég að hentaði garninu sem ég er með. Kannski hefði ég mátt vera með hálfu númeri minni prjóna til að fá sokkana ennþá fastari. Ég ákvað þó að rekja ekki upp heldur halda ótrauð áfram þegar þetta kom í ljós.

Eftir að hafa prjónað 10 umferðir af stroffi jók ég út, prjónaði fáeinar rendur og fór svo beint í munsturprjón. Ég  hafði rekist á fuglamunstur fyrir nokkru sem mér kom til hugar að nota, en það passaði ekki. Ég breytti því munstrinu svo ég gæti nýtt það. Einnig setti ég doppur á milli fuglanna til að þurfa ekki að vefja eins mikið.

Í fyrstu ætlaði ég að hafa reglulegar rendur en hætti við það og ákvað að prjóna rendurnar bara algjörlega út í loftið svo þær yrðu ekki leiðigjarnar í prjóni. 

Ég valdi mér franskan hæl með styrkingu á hælbaki til að gera hann ennþá sterkari. Svona hæl geri ég mjög oft. Ástæðan er svo sem ekki nein sérstök, nema að mér finnst frekar skemmtilegt að prjóna slíkan hæl. Styrkinguna geri ég með því að prjóna allar lykkjurnar í sléttu umferðinni en bara aðrahverja lykku í brugnu umferðinni. Þannig fæ ég bönd sem lykkja yfir lykkjurnar á röngunni og styrkja hana. Uppskriftin að frönskum hæl er hér en hann er þó í sinni einföldustu mynd þ.e. án styrkingar.

Þegar hælprjóninu lauk tók ég upp slatta af lykkjum í hvorri hlið. Í næstu umferðum fækkaði ég lykkjum um eina í hvorri hlið þar til ég var komin með jafnmargar lykkjur og áður en ég byrjaði að prjóna hælinn. 

Nú hélt ég áfram með óreglulegu rendurnar þar til ég kom að tá. Hún var gerð á hefðbundinn hátt með fáeinum umferðum á milli úrtaka til að byrja með en síðan var úrtaka í hverri umferð þar til aðeins 8 lykkjur voru eftir. Þá sleit ég frá og dró bandið í gengum lykkjurnar. 

Í dag fór ég í fjöruferð í Stokkseyrarfjöru. Þar sem prjónarnir lágu í veskinu mínu og annar sokkurinn var tilbúinn ákvað ég að taka myndir af honum til að sýna ykkur. Þegar ég skoðaði myndirnar kom í huga minn að flottasta nafnið á sokkana væri Fuglinn í fjörunni.

Jónína langamma mín

Eitt og annað af því sem var hluti af lífi Jónínu langömmu minnar er hluti af lífi mínu í dag. Þrennt er mér kærast, búningurinn hennar, prjónatínan sem myndir er af og rósavettlingarnir.

Jónína Jónsdóttir, langamma mín fæddist 21. september 1879. Hún bjó að Skúmsstöðum á Eyrarbakka. Henni var margt til lista lagt. Hún var mikil saumkona, afbragðs prjónakona auk alls annars sem lék í höndum hennar. Hún dó áttræð að aldri, aðeins tveimur árum eftir að ég fæddist. Ég á því ekki lifandi minningar um hana en hlutir sem voru í hennar lífi eru nú orðnir hluti af mínu.

Já hún langamma var mikil prjónakona. Hún prjónaði margt fallegt en þeir sem muna eftir handavinnunni hennar muna líklega best eftir öllum vettlingunum sem hún prjónaði úr mjög fínu bandi. Þessi þrjú pör sem myndin er af eru allir prjónaðir af henni. Handbragðið er afbragð enda eru vettlingarnir vandaðir í alla staði, bæði á réttu sem og röngu.

En þetta eru ekki einu vettlingarnir sem ég hef haft í fórum mínum frá henni. Fyrstu vettlingarnir sem ég handlék frá henni voru mjög slitnir af notkun enda búið að nota þá ansi lengi. Ég gat þó teiknað upp munstrið á þeim og af og til hef ég prjónað slíka vettlinga. Á myndinni er eitt slíkt par og við hliðina á þeim eru sauðskinnsskór. Skórnir eru ekki frá henni heldur saumaði ég þá á námskeiði hjá Heimilisiðnaðarfélaginu í fyrra. En að öllum líkindum hefur langamma gengið í svona skóm enda var íslenskur búningur daglegur klæðnaður hennar.

Enn eitt sem tengir langömmu við mig er forláta sporöskjulagaður tréstokkur, svokölluð prjónatína, sem ég held mikið uppá vegna þess að þetta var stokkurinn sem hún notaði undir handavinnuna sína. Oft þegar ég handleik þennan falleg grip hugsa ég til hennar og íhuga hvað hún hafi hugsað við sömu skilyrði. Skyldi hún hafa hugsað líkt og ég?

Mikið vildi hefði verið gaman að kynnast þessari merkilegu konu á annan hátt en með því að skoða handvinnuna hennar, upphlutinn sem hún saumaði og alla fallegu vettlingana. Ég er viss um að við hefðum getað setið og spjallað um saumaskap, prjónaskap og velt fyrir okkur lífinu og tilverunni á heimspekilegan og uppbyggjandi hátt. Ég er þakklát í dag fyrir að hafa erft  handlagni hennar og handavinnuáhuga.
 

Löður

Um daginn rakst ég á skemmtilega síðu á netráfi mínu sem innihélt fullt af flottum munstrum. Eitt þeirra vakti sérstaka athygli mína þar sem það skar sig frá öllum hinum. Munstrið var kallað See foam. Það var þó ekki þetta hefðbundna sem maður rekst oftast á með þessu nafni heldur allt öðruvísi. Mér fannst það svo skemmtilegt að ég bara varð að gera mér prufu og athuga hvernig væri að prjóna það. Ef þú vilt prófa það líka finnur þú það hér. Ef þú skilur ekki tákning getur þú skoðað þessar skýringarmyndir.

Ég prjónaði munstrið með bómullargarni. Það er líklega ekki heppilegasta bandið en allt í lagi þó. Hér sérðu útkomuna.

Munstrið fannst mér sæmilega fljótprjónað um leið og ég áttaði mig á hvernig ætti að fara að. Ég sá þó að það var auðvelt að gleyma sér og gera vitleysu þar sem umferðir nr. 4 og 8 byrja ekki eins. En eftir að hafa prjónað nokkrar umferðir af prufunni var takturinn kominn. 

Eins og þú sérð ef þú skoðar munstrið þá byggir það á tvisvar sinnum fjórum umferðum sem látnar eru skarast. Fyrst er prjónaður einn garður. Þá er prjónuð umferð þar sem allar lykkjur eru prjónaðar þannig að prjóninum er stungið í lykkjuna, bandinu vafið þrisvar um prjóninn og síðan er prjónninn dreginn í gegnum lykkjuna. Í síðustu umferð munstursins eru löngu lykkjurnar prjónaðar á skemmtilegan hátt. Hér getur þú séð hvernig á að prjóna munstrið. Láttu það ekki trufla þig að myndbandið er á rússnesku. Lækkaðu bara í talinu og láttu þér duga að horfa á myndbandið.

Ef þér líkar að fá að sjá svona munstur þá endilega segðu mér frá því með ,,kommenti" hér með færslunni.

Prjónaskapurinn - vikur 1 og 2

Nú eru fyrstu tvær vikur ársin að baki og allt er að byrja að ganga sinn vana gang. Skólinn er byrjaður og undirbúningur fyrir önnina búinn að vera á fullu. En á milli þess sem ég er í vinnunni get ég þó prjónað eitthvað.

Fyrst fannst mér að ég hefði ekkert prjónað af viti þessar vikur en þegar betur er að gáð hefur þó eitthvað gerst. Ég hef nefnilega prjónað eina sokka fjögur sjöl og einn kraga.

Fyrst byrjaði ég á að prjóna lopasokka á krakka. Ég valdi mér svartan lopa þar sem hann var við hendina og tvo gráa liti með. Þar sem lopi er ekki hentugur upp á endinguna ákvað ég að prjóna hælinn tvöfaldan og hafa munstur á framleistanum til að sokkarnir yrðu tvöfaldir þar og entust örlítið lengur.

 
Þegar sokkarnir voru klárir byrjaði ég sjalaprjónið. Fyrst prjónaði ég Vinkonusjal úr svörtu garni með glitþræði og mislitum krulluþráðum. Þegar blúndan var tilbúin rúllaði ég henni upp í blóm og tók mynd.

Svo aðra þegar sjalið sjálft var tilbúið. Erfitt reyndist að mynda sjalið við þau birtuskilyrði sem voru vegna glitþráðarins. Ég verð að viðurkenna að ég var ekki alveg nógu ánægð með útkomun á sjalinu með þessu garni þar sem einn þráðurinn í garninu, sá litskipti, er krullaður og kemur ekki nógu vel út í garðaprjóni.

Þegar því var lokið skellti ég mér í annað Vinkonusjal og nú prjónaði ég úr Léttlopa sem Valdís vinkona mín litaði. Þar sem ég var ekki með nægilega mikinn lopa í heilt sjal ákvað ég að bæta inn í hann mórauðum lopa með óreglulegu millibili. Útkoman var flott þótt þessi litirnir í sjalinu séu kannski ekki þeir sem ég gæti klæðst. En ég hlýt að finna  vinkonu sem vill fá sjalið.

Svo fór ég að gera tilraunir með litgörótta ull og prjónaði tvö sjöl. Fyrst prjónaði ég sjal sem var með mjög mörgum litum.

Síðan annað með færri litum. Uppskriftin er ennþá í vinnslu hjá mér og því læt ég duga að setja aðeins myndir hér sem sýna litina í sjalinu en sleppi myndum af sjalinu sjálfu þótt ég sé í rauninni miklu ánægðari með þær en þessar.

Myndir af kraganum sem ég prjónaði geymi ég til betri tíma. 

Svo eins og áður, ef þú vilt gleðja mig þá kvittaðu hér fyrir neðan eftir lesturinn. Þú velur einfaldlega flipann ,,Heiti / vefsíða," skráir þar nafnið þitt og svo getur þú skrifað að vild.

Síðasta prjónavika ársins 2013

Dagarnir milli jóla og nýárs eru ávallt dásamlegur tími á mínu heimili. Við slökum öll á og njótum þess að vera saman. Við nýtum líka tímann til að sinna áhugamálunum okkar sem eru fjölmörg. Eitt þeirra er bókalestur og því er ávallt kærkomið að fá bækur í jólagjöf sem hægt er að lesa áður en kennsla hefst á ný eftir áramót.

Þetta árið fékk ég tvær bækur, Megas og nýju bókina um íslensku þjóðbúningana. Báðar eru sérlega skemmtilegar. Ég hef lengi verið mikill aðdáandi Megasar þótt ég sé ekki beint hrifin af söngnum hans þá finnst mér ljóðin hans sérlega skemmtileg. Ég gerði mér samt ekki grein fyrir því fyrr en ég fékk þessa bók hversu mikið hann hefði í raun samið. Hin bókin er ekki síður frábær þar sem ég hef verið að sauma mér upphlut og um leið að fræðast sem mest um gamlar hefðir í gerð búninganna.

En ég lá ekki eingöngu í leti og las, ég prjónaði líka. Meðan ég sat og prjónaði fór ég að velta því fyrir mér hversu margar flíkur ég hefði prjónað á árinu. Satt best að segja voru þær ansi marga. Reyndar, þótt skömm sé frá að segja man ég ekki alveg hvað ég hef prjónað. 

Þar sem ég sat og íhugaði þetta sá ég að ekki mætti líða annað ár sem ég héldi ekki utan um prjónaskapinn. Ég er því að velta því fyrir mér að blogga vikulega um það sem er á prjónunum þá vikuna.

Þessa síðustu viku ársins lauk ég við sokka sem ég fitjaði upp á þann 22. des. Þar sem ég notaði ekki neina uppskrift heldur skellti bara einhverju verð ég að segja að ég er bara nokkuð sátt við útkomuna.

Þegar ég hafði lokið við sokkana byrjaði ég að prjóna sjóvettlinga á mág minn. Hann reyndar stundar ekki sjóinn heldur vildi fá slíka vettlinga til að nota í fjallaferðum. Eins og hefð er með sjóvettlinga eru þessir með tveimur þumlum og vel þæfðir.  

Svo þegar sjóvettlingunum lauk fór ég að nýta upp lopa sem ég á allt of mikið af. Ég fitjaði upp á tvíbandavettlingum og greip þá tvo liti sem hendi voru næstir, hærusvart og rústrautt (myndin sýnir ekki alveg réttan lit).  Ég var ekki alveg örugg á hvernig útkoman yrði en ákvað að láta bara slag standa. Þetta eru þykkir og góðir vettlingar sem eru virkilega heppilegir í vetrarkuldanum. Ég hafði ekki munstur í þumlinum en til að hann yrði jafn hlýr og belgurinn prjónaði ég hann með einlitu tvíbandaprjóni.

Þegar rauða og hærusvarta parið var komið í þvottvélina var enn langt í áramótin. Ég fitjaði því upp á karlmannsvettlingum. Ég ákvað að hafa þá ekki mjög áberandi þótt þeir væru símustraðir. Ég valdi því sama grunnlitinn og í hinum sem ég var að ljúka við og hafði svo grænan munsturlit. Ég ákvað að prjóna nýtt munstur og fann mér einfaldan munsturbekk sem hentaði í vettlingaprjón. Útkoman var ágæt.

Daginn fyrir gamlársdag fitjaði ég svo upp á þessum þrílitu vettlingum. Kannski klára ég þá áður en nýtt ár gengur í garð. Við sjáum til með það. Ennþá eru þumlarnir eftir. En þetta er sama munstrið og í þeim sem ég gerði síðast, þessum með græna munstrinu. Mér finnst munstrið bjóða upp á endalausa möguleika og ég á örugglega eftir að nota það oft. Svei mér ef ég skrái ekki uppskriftina á blað til seinni tíma nota.

Ef þú lesandi góður vilt gleðja mig skrifar þú komment hér fyrir neðan. Og, endilega skildu eftir nafnið þitt með færslunni þinni ef það birtist ekki sjálfkrafa.

Afgangsgarnið

Eins og gengur og gerist hjá fólki sem hefur í mörgu að snúast í desember var ég ekki búin að öllu fyrr en það var farið að nálgast jólin verulega. Fyrst þurfti að ljúka kennslu, prófum, semja kennsluefni og undirbúa næstu önn. Þegar því var lokið voru fyrstu þrjár vikur mánaðarins liðnar. Þá var kominn tími til að skúra og skrúbba á heimilinu, baka og skreyta. Ég þeyttist um húsið eins og hvítur stormsveipur, neitaði mér algjörlega um að koma nálægt prjónum og lauk því verkinu bæði fljótt og vel. 

Í tiltektarmaníunni fann ég garnafganga á ýmsum stöðum ásamt ónotuðum dokkum sem ég flokkaði skipulega til seinni tíma nota. Sumt lagði ég til hliðar aftur en garn sem var 210 m pr. 50 gr fór saman í kassa. Þetta garn var frá ýmsum fyrirtækjum en átti það sameiginlegt að vera 75% ull og 25 % styrktarþráður. Sem sagt sterkt og gott garn.

 

Ég er eins og aðrar prjónakonur og fór strax að hugsa um hvað ég gæti gert við þessa afganga. Þarna var t.d. það sem varð eftir þegar ég gerði rósavettlinga handa dóttur minni og föðursystur. Líka það sem varð eftir þegar ég gerði alla gataprjónssokkana sem ég laumaði til vina á árinu. Kannski ég gæti gert sjal hugsaði ég, en sló því frá mér því mig langaði ekki í sjal úr þessum litum. 

En þar sem mig var farið að klæja í puttana eftir að hafa látið prjónana eiga sig i tvo daga og enn aðrir tveir til jóla ákvað ég að fitja upp á sokkum. Ég vissi hversu margar lykkjur ég þyrfti en ákvað í annan stað ekki hvernig sokkarnir yrðu. Stundum er bara svo gaman að prjóna eitthvað út í loftið og láta það bara koma í ljós hvað úr því verður.

 En þegar prjónað er svona út í loftið rekur maður oftar upp en annars. En það er allt í lagi, svolítið seinlegra reyndar, en hvað um það. Á aðfangadag var ég búin að prjóna fyrri sokkinn og þá var kominn tími til að skella honum ásamt garninu í kassa aftur og halda jól.

.