Þæfðir vettlingar

Á liðnum jólum komst ég að því að mágur minn hefur sérstakt dálæti á þæfðum tvíþumla vettlingum. Ég skellti því í eitt par handa honum rétt eftir jólin. Um daginn frétti ég af honum í vettlingunum í grenjandi rigningu uppi á heiði. Sá sem hitti hann þar sagði að hann hefði hrósað þeim og verið virkilega ánægður með hvernig þeir reyndust. Þá fékk ég þá hugmynd að prjóna aðra og eiga tilbúna ef  hinir týndust. 

Því miður hafði ég ekkert skrifað niður þegar ég prjónað þessa ágætu vettlinga svo ég varð að rifja allt upp, lykkjufjöldann, umferðafjöldann, prjónastærðina og já og auðvitað þæfingaraðferðina sjálfa. Já þvílík leiðindi að ég hafði ekki haft fyrir því að skrifa neitt niður. Og hvað gera menn þá?

Jú, mikið rétt, þeir gera bara tilraun til að prjóna nýja. Ég fann mér til grænleitan lopa og vatt hann upp tvöfaldan. Svolítið átti ég líka af hærusvörtum og ákvað að nota það líka. Svo fitjaði ég bara upp svipað og ég er vön þegar ég nota prjóna nr. 4. En að þessu sinni notaði ég mun stærri prjóna en á hefðbundnum vettlingum og passaði mig þar að auki á að prjóna laust. Ég var ekki með stroff á vettlingunum nema í tveimur fyrstu umferðunum enda áttu þetta að verða einhvers konar lúffur. Umferðarfjöldinn hjá mér var síðan rúmlega það sem ég er vön að prjóna á hefðbundnum karlmannsvettlingum á prjóna nr. 4.

Þegar ég var búin að prjóna vettlingana litu þeir út fyrir að passa á risa. Heildarlengdin var 42 cm. Þeir sköguðu því hátt í ermi á kvenmannspeysu. En þæfinging var eftir og ég vissi að þeir myndu minnka einhver ósköp. Ég skellti þeim við hliðina á vettlingum í kvenstærð til að sjá muninn.

N'ú skellti ég vettlingunum í þæfingu í þvottavélina á þá stillingu sem ég hafði notað þegar ég þæfði síðast. Ég var reyndar ekki alveg með hitastigið á hreinu og ákvað að hafa það frekar lægra en hærra. Það mætti jú alltaf endurtaka þæfinguna. Eftir fyrst þvott höfðu vettlingarnir ekki skoppið saman nema um tæp 10%. Það var allt of lítið. 

Það var því ekki um annað að ræða en skella þeim aftur í vélina og nú hækkaði ég hitastigið. Eftir að þeir höfðu farið í gegnum aðra þæfingu voru þeir samt ennþá of stórið. Og nú var ég orðin leið á þessu. Ég skellti þeim því í þurrkarann og leyfði þeim að damla þar í upp undir 40 mínútur með smá hléum meðan ég skoðaði þæfinguna og bleytti þá svolítið.

Á endanum urðu þeir ágætir. Heildarlengdin komst í 29 cm og stærðin var orðin eins og ég vildi. Tvíþumla belgvettlingarnir voru loksins tilbúnir. Núna er ég líka búin að punkta hjá mér uppskriftina og hvernig ég ætla að fara að þegar ég prjóna og þæfi næstu vettlinga.

Blönduós, þar sem handavinnan á heima

Það er ekki á hverjum degi sem ég legg land undir fót eða ætti ég kannski að segja veg undir bíldekk því það er ekki eins og maður sé að ganga mikið þótt maður bregði sér bæjarleið. Jæja, en hvað um það. í gær fór ég ásamt tveimur konum í skemmtiferð norður á Blönduós. Tilefnið var þríþætt, ein okkar ætlaði að hitta vinkonu sína, listakonuna og handverkssnillinginn Lisbeth Tolstrup, allar ætluðum við að skoða sýningar á opnu húsi í Kvennaskólanum og svo ætlaði ég að skoða fágætan grip á Heimilisiðnaðarsafninu.

Það tók okkur dágóðan tíma að keyra alla leið frá Selfossi á Blönduós. Með stoppum urðu þetta rétt um fjórar klukkustundir. En það var allt í lagi því ánægjan af ferðinn var mjög mikil. 

Eftir að hafa skellt í okkur einhverri næringu á N1 sjoppu fórum við sem leið lá á opna húsið. Þar tók á móti okkur fullorðin og sérlega glæsileg kona sem leiddi okkur um Kvennaskólann og sagði okkur sögu hans. Einnig fræddi hún okkur um ýmsa muni sem þar var að sjá. Ekki veit ég nafnið á þessari ágætu konu en við kunnum henni bestu þakkir fyrir sérlega ánægjulega stund. 


Næst lá leið okkar til Lisbeth Tolstrup og manns henna Lars. Lars Pryds er myndlistamaður og var með nokkur verk á staðnum sem hann var nýlega búinn að gera úr alls konar hlutum sem fólk hafði hent, bréfaúrklippum og ýmsu öður. Það vakti áhuga íslenskukennarans að Lars fannst skemmtilegt að skoða sérlíslensku stafina þ, ð og nokkra kommustafi. Myndirnar hans voru ekki stórar en sérlega áhugaverðar. Þeir sem vilja geta skoðað þær hér. Lisbeth aftur á móti var með ýmsilegt sem hún er að fást þessa dagana s.s. listaverk úr íslenskri ull og skratgripi sem hún er að búa til úr ýmiskonar bandi. Lisbeth er ein af þessum snillingum sem kemur víða við, heldur námskeið, gefur út bækur, vinnur að listsköpun, er aðili að Fiber fiber hópnum,  skipuleggur handavinnukenslu og svo ótal margt annað. Hún er með heimasíðu sem má sjá hér.

Á efstu hæð hússins hittum við svo tvær áhugaverðar konur. Judie-Ann Moule er veflistakona. Hún sýndi okkur hvernig ætti að gera tyrkneskt teppi. Hver veit nema maður prófi það einhvern daginn. Hin konan á hæðinni var Liz Pead er einnig veflistakona og einstakur fjörkálfur. Þeir sem vilja sjá eitthvað af því sem hún fæst við geta kíkt hér.

Ekki var hægt annað en að kíkja á Vatnsdælarefilinn og fræðast um hann. Við gátum reyndar ekki gefið okkur tíma til að sauma í hann að þessu sinni en það kemur vonandi að því að það verði hægt. En Jóhanna E. Pálmadóttir fræddi okkur um tilurð hans og vinnuna við hann. Og mikið óskaplega má konan vera stolt af því sem hún hefur komið til leiðar með þessum refli. 

Þótt allt hafi verið bæði skemmtilegt og áhugavert þennan dag á Blönduósi verð ég að viðurkenna að það sem ég beið spenntust eftir áður en lagt var í ferðina var að skoða prjónaða stokkapeysu eða ætti ég heldur að segja peysufatapeysu sem finna má á Textilsafninu þar. Og ég varð ekki fyrir vonbrigðum.

Elín S. Sigurðardóttir forstöðumaður safnsins var svo elskuleg að leyfa okkur að skoða stokkapeysuna þó svo að ekki væri búið að opna safnið formlega þetta árið. 

Peysan var dásamleg, prjónuð úr mjög fínu garni og þæfð svolítið. Það vakti athygli að sjá hvernig bætt hafði verið inn í kvenpeysuna til að víkka hana og svo var búið að prjóna önnur stroff á ermarnar á karlmannspeysunni. Já, þær voru nýtnar í gamla daga konurnar og kunnu að gera mikið úr litlu. 

En það fylgja því ákveðnir töfrar að skoða svona gamla handavinnu og hugleiða aðstæðurnar fólksins á öldum áður. Þvílík vinna sem lögð hefur verið í eina peysu. Mér finnst með ólíkindum að konur fyrr á öldum hafi getað prjónað svona flíkur við þau birtuskilyrði sem þær bjuggu við. Ég er hrædd um að ég ætti að minnsta kosti ansi erfitt með að prjóna við sömu aðstæður enda nota ég lampa með ljósi og stækkunargleri þegar ég prjóna svona fínt prjón. En hvað um það, ég er ákveðin í að prjóna mér svona peysu einhvern tímann. Garnið er ég búin að velja og prjónfestuprufurnar hafa þegar verið gerðar. Í sumar ætla ég að reikna út lykkjufjölda í peysuna þannig að hún passi á mig sjálfa og auðvitað þarf ég að taka mið af þæfingunni. Það er ýmislegt í peysunni sem er öðruvísi en í peysum sem konur prjóna í dag svo þetta á eftir að verða skemmtileg og fróðleg vinna. Í haust verð ég vonandi komin með uppskrift sem ég get farið eftir til að prjóna og þannig verði tilbúin til að byrja verkið næstkomandi vetur.

Í október mun Lisbeth Tolstrup koma til Íslands og vera með prjóna workshop-námskeið í skartgripagerð og prjónatækni á Selfossi. Áhugasamir geta haft samband á facebooksíðu Prjónakistunnar og tryggt sér pláss.

Útigalli í sumar- og sængurgjöf

Það er alltaf gaman að gefa fallegar gjafir. Þegar barn fæddist í fjölskyldunni um daginn fékk ég tækifæri til að prjóna eitthvað fallegt. Fyrir valinu varð útigalli úr dásamlega mjúku garni. Garnið er frá Knoll og kallast Coast. Í því er lambsull og bómull blandað saman og útkoman er frábær.

 Ég fann uppskrift og studdist við hana þótt ekki færi ég eftir henni á allan hátt. T.d. skipti ég algjörlega út munstrinu en hélt mig nokkurn veginn við lykkjufjölda og lengdarmælingar. En þótt ermarnar sýnist breiðar á myndinni eru þær það ekki, gallinn samsvarar sér mjög vel.

Munstrið fékk ég úr skemmtilegri bók sem ég á. Bókin kallast 200 Fair isle patterns og er algjör Biblía fyrir þá sem hafa gaman af því að leika sér með munstur.  

Munstrið í gallanum er sem sagt beint upp úr þessari bók nema kaflinn þar sem úrtökur komu á axlastykkið, þar þurfti ég að breyta og skálda. Litirnir eru hins vegar mitt val.

Til að litlir fingur myndu ekki flækjast í böndunum í munstrinu ákvað ég að vefja þau vel. Það er auðvitað svolítið seinlegra en kemur vel út.

Ég fékk Ásdísi vinkonu mína til að skella rennilásnum í þar sem hún er mjög vön slíku og gerið það vel. Síðan heklaði ég krabbahekl svo lásinn yrði ekki mjög áberandi og einnig til að jaðar hettunnar yrði fallegri.

Svo fannst mér upplagt að prjóna litla vettlinga. Þeir voru mjög hefðbundnir, hvítt slétt prjón og skreyttir með grænu krabbahekli og snúru sem endaði í laufblöðum. En ég gleymdi að taka myndir af þeim fyrir utan þessa þar sem þeir sjást liggja á gallanum.

Svo var gallinn þvegin og þurrkaður. Að lokum pakkaði ég herlegheitunum inn og færði nýbökuðum foreldrum.

Heklaður blómakragi

Rafræn uppskrift nr. 40

Stærð: Ein stærð

12,5 cm hár en auðvelt að láta hann ná hærra upp á hálsinn og lengra niður á bringu. Í uppskriftinni kemur fram hvar á að bæta við umferðum til að stækka hann. Hver umferð er u.þ.b. 0,9mm. Græni kraginn á myndinni aftast er 5 umferðum lengri.

Efni:    1 dokka Kartopu Basak eða Kar Sim.

En hægt er að nota alls konar annað

garn.

Heklunál:  Nr. 3,5 og 4  [Ég hekla frekar laust.

      [Bleiki kraginn er allur heklaður

      með nál nr. 4 en sá græni er með

      fyrri hlutann á 3,5 og seinni á 4.

Annað: Nál og skæri í fráganginn.

Skýringar

kl = Keðjulykkja.

ll = Loftlykkja.

fp = Fastapinni.

hst = Hálfstuðull.

2 st = Stuðull.

umf = Umferð.

7Fastapinni í upphafi umferðar. Stungið er undir fyrsta stuðulinn hægra megin og upp vinstra megin en nálinni er ekki stungið efst í hann eins og venja er.

88%% Stuðlastroff. Tveir upphleyptir stuðlar þar sem nálinni er krækt undir stuðulinn framan frá hægra megin við hann og upp vinstra megin við hann í stað þess að stinga í hann efst eins og venja er og aðrir tveir þar sem nálinni er krækt á sama hátt utan um stuðulinn aftan frá á stykkinu. 

Aðferð

Kraginn og ennisbandið er hekluð með heklstroffi. Stroffið er byggt á 4 stuðlum sem heklaðir eru á þann hátt að tveir eru heklaðir þannig að nálinni er stungið framan frá undir stuðul öðrum megin og upp hinum megin við hann og aðrir tveir þar sem nálinni er stungið undir stuðlana frá bakhliðinni (aftan frá).

Á youtube.com má sjá myndbönd sem sýna aðferðina s.s. þetta hér sem sýnir 1+1 stoff en 2+2 er notað í uppskrifinni: https://www.youtube.com/watch?v=sIYHaOXRqgI

Stuðlastroff

Tveir upphleyptir stuðlar. Tveir stuðlar heklaðir neðna frá.

Kragi

Myndin sýnir 1 munstur í kraganum en samtals er það endurtekið 16 sinnum. Þar sem það er útaukning í munstrinu eru höfð bil í teikningunni sem ekki koma fram í heklinu sjálfu.  Stuðull sem sýndur er beint fyrir ofan annan er heklaðu í stuðul en þegar enginn stuðull er undir stuðli á myndinni er um útaukningu að ræða.  16 munstur eru í hverri umferð og lesið er ofan frá frá vinstri til hægri. Hægt er að gera kragann þrengri eða víðari en þá þarf að fækka eða fjölga lykkjum um 4, þ.e. heilt munstur.

2       222      1.umf

8       8%%      2.-8.umf (má fjölga)

8   2   8%%                        9.umf.

8 2 8 2 8%%      10.umf

8 % 8 % 8%%      11.umf (má fjölga)

82 282 28%%                        12.umf

8% %8% %8%%                        13.umf (má fjölga)

Fitjaðu upp mjög laust 64 loftlykkjur og tengdu saman í hring. Gott er að nota heklunál sem er 1-2 númerum stærri en sú sem á að hekla með.

1. umf. 2222

Heklunál nr. 3,5. Heklaðu 3 loftlykkjur (=1 st) og heklaðu síðan stuðla í allar loftlykkjurnar (= 64 st). Tengdu með keðjulykkju efst í efstu loftlykkjuna.

Ath. Allar umferðir byrja á tengingu sem er ígildi fyrsta stuðuls. Svona ferðu að: Tengdu saman með keðjulykkju í lok umferðar. Heklaðu  1 fp með því að krækja nálinni undir loftlykkjurnar þrjár sem eru ígildi fyrsta stuðuls. Bættu við 2 ll.

2.- 8. umf.  88%% (Það er í góðu lagi að fjölga umferðum til að hækka kragann)

Heklunál nr. 3,5. Hvert munstur í kraganum eru 4 lykkjur og heklað á þennan hátt: *Heklaðu stuðlastroff, 2 upphleypta stuðla sem kræktir eru undir stuðlana framan frá og 2 sem krækt er undir stuðlana frá bakhlið.*  Endurtaktu þetta allan hringinn og tengdu með keðjulykkju í lok umferðar. Heklaðu samtals 7 svona umferðir eða fleiri viljir þú hafa kragann hærri upp í hálsinn.

(= 64 st)

9. umf. 828%%

Heklunál nr. 4 hér eftir. Nú er komið að fyrstu útaukningu. Einum stuðli er bætt við hvert munstur og verða því 5 stuðlar í hverju munstri. Heklaðu upphafsstuðulinn. Heklaðu því næst einn stuðul í gatið milli fremstu stuðlanna tveggja. Heklaðu síðan einn upphleyptan stuðul þar sem nálinni er stungið undir stuðulinn framan frá. Heklaðu því næst tvo stuðla þar sem þú krækir nálinni undir stuðlana aftan frá. Endurtaktu þetta út umferðina og ath. að í stað upphafsstuðulsins gerir þú stuðul þar sem þú stingur nálinni undir stuðulinn ofan frá.

(= 80 st)

10. umf. 82828%

Í þessari umferð eykur þú út í annað sinn og nú verða samtals 7 stuðlar í hverju munstri. Þú bætir tveimur stuðlum við með því að hekla einn stuðul á milli stuðuls 1 og 2 og annan á milli stuðuls 2 og 3.  Svona ferðu að: Heklaðu 1 upphleyptan stuðul, 1 stuðul á milli st. 1&2, 1 upphleyptan stuðul, 1 stuðul á milli 3&4 og 1 upphleyptan stuðul. Heklaðu því næst tvo stuðla aftan frá. (= 112 st)

11. umf.    8%8%8%%

Í þessari umferð er engin útaukning. Þú byrjar á að gera *[1 upphleypta stuðul, 1 stuðul aftan frá]x2, 1 upphleyptan stuðul og 2 aftan frá*. Endurtaktu þetta út umferð. [Bættu við 1-2 umferðum til að síkka kragann ef þú vilt.]

(= 112 st)

12. umf. 8228228%%

Í þessari umferð eykur þú út í þriðja skiptið og nú verða 9 stuðlar í munstri. [Heklaðu 1 upphleyptan stuðul og heklaðu síðan tvo stuðla á milli næstu tveggja stuðla (þ.e. einn hvorum megin við stuðulinn sem þú heklaðir aftan frá í umferðinni á undan.) ]x2. Heklaðu síðan 1 upphleyptan stuðul í þriðja upphleypta stuðulinn og tvo stuðla aftan frá þ.e. aftan í tvo síðustu stuðlana í munstrinu.

(= 144 st)

13. umf. 8%%8%%8%%

Í síðustu umferðinni er engin útaukning. Þú heklar ýmist upphleypta stuðla eða stuðla sem heklaðir eru aftan frá í alla stuðla út umferðina. Hvert munstur er svona: [1 upphleyptur stuðull, 2 aftan frá]x3. Ef þú vilt láta kragann vera síðari bætir þú við umferðum hér. [Bættu við 2-4 umferðum til að síkka kragann.]

(= 144 st)

 

Blóm

Fitjaðu upp 21 loftlykkju.

1. umf. Heklaðu stuðul í 5. loftlykkju frá nálinni. *Hoppaðu yfir 1 loftlykkju. Heklaðu 1 stuðul, 2 loftlykkjur og 1 stuðul í næstu loftlykkju. Endurtaktu þetta út umferðina. Endaðu á að gera 1 loftlykkju.
   
   
2. umf. Heklaðu 5 stuðla og 1 fastapinna í fyrstu þrjá loftlykkjubogana. Heklaðu 6 stuðla og 1 fastapinna í næstu þrjá og 7 stuðla og 1 fastapinna í síðustu þrjá.

Rúllaðu blóminu upp og festu það með nokkrum sporum að neðanverðu. Heklaðu samtals 8 blóm og saumaðu á kragann í annað hvert útaukningarlauf.

Laufblöð

Fitjaðu upp 11 loftlykkjur.

1. umf. Heklaðu 1 fastapinna í aðra loftlykkju frá nálinni. Heklaðu síðan í næstu 10 loftlykkjur: 1 fp, 1 hst, 6 st, 1 hst, 1 fp.
2. umf. Eins og 1. umf. nema heklað er hinum megin í fastapinnana en ekki ofna á það sem heklað var í 1. umf.

Ennisband

Auðvelt er að gera ennisband með stuðlastroffi. Best er að mæla höfuðmál þess sem á að nota bandið. Mundu að þú þarft að hafa 4 lykkjur fyrir hvern stuðlamunsturhluta. Mundu eftir að loftlykkjurnar sem þú gerir í upphafi verða að vera það lausar að þær komist utan um höfuðið, þær gefa ekki vel eftir.

Fitjaðu mjög laust  upp 64 lykkjur. Heklaðu umf. 1 og síðan umf. 2 níu sinnum. Heklaðu einnig eina rós og tvö laufblöð til að punta bandið eða skreyttu það með köntum úr öðru garni eða sama garni.

Græni kraginn er heklaður úr Kar Sim frá Kartopu. Hann er hafður 5 umferðum lengri en gefið er upp í grunnuppskriftinni. Bætt var við 2 umferðum við upphafskaflann (umf.2-8), 1 umf. var bætt við eftir 11.umf. (eins og hún) og síðan var 2 umf. bætt við í lokin. Sami lykkjufjöldi er á þessu kraga og á bleika kraganum.

Heklað var með fastapinnum á alla kanta með Katía Topi Print (fæst í Föndru).

Blessuð kýrin, blekkingarprjón

Nú er komið að lokaverkefninu í blekkingarprjóninu og ekki seinna vænna þar sem nú er komið að mánaðarlokum og blekkingarþemanu þar með að ljúka. Myndin sem nú er prjónuð er heldur flóknari en rendurnar sem áður hafa birst hér á blogginu. Ég bjó til munstur sem getur verið skemmtilegt í eitt og annað. Hægt er að prjóna púðaborð eða borðtusku eða setja myndina hreinlega sem skraut framan á peysu.

Myndir sem prjónaðar eru með blekkingarprjóni eru ekki sjáanlegar nema frá ákveðnu sjónarhorni. Þegar  horft er beint framan á prjónið sjást bara rendur en þegar sjónarhorninu er breytt kemur blekkingin í ljós.

Þegar þú prjónar munstrið er gott að nota prjónamerki þar sem láréttu rauðu strikin eru í munstrinu. Einnig er gott að hafa reglustiku til að setja fyrir ofan línuna sem verið er að prjóna eða eitthvað annað sem hjálpar til við að fylgja munstrinu. 

Ef þú skoðar myndina vel sérðu að það myndar rendur. Hluti af  hverri rönd og oft meginhlutinn myndar garð en stundum er röndin líka slétt. Mundu að hver umferð í munstrinu sýnir eina slíka rönd þ.e, tvær umferðir í sama lit. Fyrri umferðin er alltaf prjónuð slétt í þeim lit sem garðurinn er í en í seinni umferðinni er munstrið á myndinni prjónað.

Ég prjóna eftir munstrinu frá hægri til vinstri, í sömu átt og ég prjóna þar sem ég er vönust því frá öðrum prjónauppskriftum. Við það speglast myndin. Þeir sem ekki vilja speglun í myndina þurfa að lesa  hana frá hinni áttinni þar sem munstrið er prjónað frá röngu. Myndin af kúnni er þó nánast eins báðum megin við miðju svo í þessu tilviki skiptir speglunin alls engu máli.

Munsturteikningin

Svona gerir þú fyrstu umferðirnar

Þegar þú prjónar þetta munstur áttu að prjóna 2 umferðir í einu með hvorum lit, þ.e. einn garð (garður er þó oft með sléttum lykkjum. sbr. umf. 2 og margar fleiri). Hvítur litur í munstrinu táknar að prjónuð er brugðin lykkja en hann táknar ekki nýjan lit.

Allar oddatölur í munstrinu sýna umferðir sem prjónaðar er með ljósari litnum. Þær eru litaðar gráar í munstrinu. Sléttu tölurnar í munstrinu sýna umferðir sem prjónaðar eru með dekkri litnum. Þær hafa ávallt svartan flöt einhvers staðar í munstrinu.

Þegar umferðin er öll einlit eins og umferð 1 er prjónað svona. 1. fyrri umferð garðsins er ávallt slétt prjón sama hvernig munsrið á teikningunni er. Í umferðinni sem prjónuð er til baka er lituð lykkja prjónðu slétt en hvít lykkja prjónuð brugðin.

Þú fitjar upp með ljósa litnum 52 lykkjur og snýrð við.

1. garður..  Með dekkri litnum prjónar þú 1 slétta umferð. 

2. umf.  Snúðu við og prjónaðu 6 brugðnar, 1 slétta, 8 brugðnar, 1 slétta, 17 brugðnar, 1 slétt, 13 brugðnar, 1 slétt, 4  brugðnar. 

Þegar stykkinu er lokið er gaman að skoða hvernig myndin kemur í ljós á bakhliðinni.